Cảnh báo “cơn bão RAM” đang quay trở lại

Theo các báo cáo thị trường gần đây, giá thiết bị này đã tăng mạnh ngay từ đầu năm 2026 và dự kiến tiếp tục leo thang trong quý II với mức tăng có thể lên tới 63%. Điều này không chỉ là một con số thống kê đơn thuần mà còn là dấu hiệu cho thấy một “cơn bão” đang hình thành và lan rộng trên toàn cầu. Từ người dùng cá nhân muốn nâng cấp máy tính, game thủ build PC, cho đến các doanh nghiệp vận hành hệ thống IT đều đang phải đối mặt với chi phí ngày càng cao.

Không dừng lại ở phạm vi linh kiện riêng lẻ, làn sóng tăng giá còn kéo theo hiệu ứng domino lên toàn bộ thị trường công nghệ, bao gồm laptop, PC, smartphone và cả hệ thống máy chủ phục vụ trí tuệ nhân tạo. Trong bối cảnh đó, việc hiểu rõ nguyên nhân, diễn biến và xu hướng của giá RAM trở nên quan trọng hơn bao giờ hết để người dùng và doanh nghiệp có thể đưa ra quyết định đúng đắn.

1. Cơn sốt giá RAM tiếp tục tăng cao

Thị trường RAM toàn cầu đang trải qua một trong những giai đoạn biến động mạnh nhất trong lịch sử ngành bán dẫn. Theo báo cáo mới nhất từ Counterpoint Research, giá thiết bị này trong quý I/2026 đã tăng từ 80% đến 90% so với quý trước đó. Đây không chỉ là một mức tăng cao mà còn được giới chuyên gia đánh giá là “phá vỡ mọi kỷ lục” từng ghi nhận trước đây. Những con số này cho thấy tốc độ leo thang của giá thiết bị không còn nằm trong chu kỳ thông thường mà đã bước sang một giai đoạn tăng trưởng đột biến.

Điều đáng chú ý là đà tăng của giá RAM không chỉ diễn ra ở phân khúc doanh nghiệp mà còn tác động trực tiếp đến người dùng phổ thông. Một ví dụ điển hình là RAM DDR4 8GB dành cho laptop. Nếu như vào cuối năm 2025, mức giá của loại RAM này đã tăng khoảng 35% thì chỉ trong ba tháng đầu năm 2026, giá tiếp tục nhảy vọt thêm tới 91%. Điều này khiến giá RAM, chi phí nâng cấp hoặc mua mới thiết bị trở nên đắt đỏ hơn đáng kể so với trước đây.

Không chỉ riêng RAM, các loại chip nhớ khác cũng đang chịu chung xu hướng tăng chi phí mạnh. NAND Flash – thành phần chính cấu thành ổ SSD – thậm chí còn ghi nhận mức tăng lên tới 100%. Khi cả RAM và NAND Flash đồng loạt tăng giá, thị trường linh kiện máy tính rơi vào tình trạng “tăng giá dây chuyền”, khiến chi phí sản xuất thiết bị điện tử bị đẩy lên cao trên diện rộng.

Những biến động này đã nhanh chóng lan đến các nhà sản xuất và lắp ráp máy tính. Một trong những đơn vị lắp ráp PC gaming lớn tại Mỹ đã cảnh báo về việc chi phí SSD và nhiều linh kiện khác tiếp tục tăng, đồng thời cho biết họ buộc phải điều chỉnh giá bán toàn bộ hệ thống trong thời gian ngắn. Đây là minh chứng rõ ràng cho việc giá RAM không chỉ dừng lại ở mức biến động trong chuỗi cung ứng mà đã bắt đầu tác động trực tiếp đến người tiêu dùng cuối. Giá RAM gây ảnh hưởng “dây chuyền” đến các thiết bị khác.

Đáng chú ý hơn, theo báo cáo từ TrendForce, xu hướng tăng giá RAM vẫn chưa dừng lại. Giá hợp đồng DRAM truyền thống được dự báo sẽ tiếp tục tăng từ 58% đến 63% trong quý II/2026. Trong khi đó, NAND Flash có thể tăng mạnh hơn nữa, với mức dự báo lên tới 70–75% so với quý trước. Điều này cho thấy thị trường RAM vẫn đang trong giai đoạn “nóng” và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Nếu nhìn lại toàn cảnh, có thể thấy quý I/2026 đã thiết lập một nền giá RAM mới với mức tăng kỷ lục 90% so với cùng kỳ năm trước. Mặc dù tốc độ tăng của DRAM có dấu hiệu chậm lại nhẹ trong ngắn hạn, nhưng vẫn duy trì ở mức rất cao. Ngược lại, NAND Flash lại đang tăng tốc mạnh hơn, vượt xa mức tăng 60% của quý trước đó. Sự chênh lệch này càng làm cho thị trường RAM trở nên khó đoán và biến động phức tạp hơn.

Tất cả những yếu tố trên đang góp phần tạo nên một “cơn sốt” thực sự, nơi mà cả cung và cầu đều bị tác động mạnh mẽ. Đối với người dùng, điều này đồng nghĩa với việc chi phí sở hữu và nâng cấp thiết bị công nghệ sẽ tiếp tục tăng trong thời gian tới. Còn đối với doanh nghiệp, đây là bài toán lớn về tối ưu chi phí và chiến lược đầu tư hạ tầng trong bối cảnh chi phí RAM chưa có dấu hiệu dừng lại.

2. Nguyên nhân nào gây ra khủng hoảng giá RAM?

Đằng sau đà tăng mạnh của giá RAM trong năm 2026 không phải là một nguyên nhân đơn lẻ mà là sự cộng hưởng của nhiều yếu tố mang tính cấu trúc của toàn ngành bán dẫn. Từ nhu cầu bùng nổ của trí tuệ nhân tạo cho đến chiến lược sản xuất của các “ông lớn”, tất cả đang tạo nên một áp lực lớn lên nguồn cung, khiến giá RAM leo thang và chưa có dấu hiệu dừng lại.

2.1 AI – nguyên nhân chính gây ra “bão giá” RAM

Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) được xem là yếu tố quan trọng nhất thúc đẩy giá RAM tăng mạnh trong giai đoạn hiện nay. Trong những năm gần đây, các công ty công nghệ liên tục đầu tư vào hạ tầng AI, từ việc huấn luyện mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), vận hành chatbot cho đến xử lý dữ liệu khổng lồ trong thời gian thực.

• Các hệ thống AI hiện đại yêu cầu lượng RAM cực lớn để xử lý dữ liệu nhanh và hiệu quả.
• Máy chủ AI thường sử dụng DRAM dung lượng cao và HBM (High Bandwidth Memory) – loại bộ nhớ có giá thành rất đắt đỏ.
• Quy mô trung tâm dữ liệu ngày càng mở rộng, kéo theo nhu cầu RAM tăng theo cấp số nhân.

Khi các nhà sản xuất chip nhớ ưu tiên cung cấp DRAM và HBM cho các trung tâm dữ liệu AI – nơi mang lại lợi nhuận cao hơn – thì nguồn cung RAM dành cho thị trường PC và laptop bị thu hẹp đáng kể. Đây chính là lý do khiến giá RAM bán lẻ tăng mạnh, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng vẫn ổn định hoặc tăng nhẹ.

2.2 Chiến lược cắt giảm sản lượng của các “ông lớn”

Một trong những yếu tố quan trọng khác ảnh hưởng đến giá RAM là chiến lược điều tiết sản lượng của các nhà sản xuất lớn như Samsung, SK Hynix và Micron. Sau giai đoạn 2023–2024, khi thị trường rơi vào tình trạng dư cung và giá RAM xuống mức thấp kỷ lục, các hãng đã chủ động cắt giảm sản lượng để bảo vệ lợi nhuận.

• Sản lượng chip nhớ được điều chỉnh giảm để cân bằng cung – cầu.
• Nguồn cung RAM trên thị trường giảm so với giai đoạn trước.
• Khi nhu cầu phục hồi vào năm 2025–2026, thị trường nhanh chóng rơi vào tình trạng thiếu hụt.

Chiến lược này không mới trong ngành bán dẫn, nhưng trong bối cảnh nhu cầu tăng mạnh từ AI, nó đã khiến tình trạng thiếu hụt RAM trở nên nghiêm trọng hơn. Kết quả là mức giá dành cho RAM không chỉ tăng mà còn tăng với tốc độ rất nhanh, như mức 80–90% đã ghi nhận trong quý I/2026.

2.3 Chuyển đổi từ DDR4 sang DDR5

Thị trường RAM hiện đang trải qua một giai đoạn chuyển đổi quan trọng từ DDR4 sang DDR5 – thế hệ bộ nhớ mới với hiệu năng cao hơn và phù hợp với các nền tảng CPU hiện đại. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi này không diễn ra đồng bộ và ngay lập tức, dẫn đến nhiều bất ổn về nguồn cung.

• Các nhà sản xuất dần chuyển dây chuyền sang sản xuất DDR5.
• Sản lượng DDR4 bị cắt giảm trong khi vẫn còn nhu cầu lớn từ thị trường.
• DDR5 chưa đạt quy mô sản xuất đủ lớn để thay thế hoàn toàn DDR4.

Chính sự “lệch pha” giữa cung và cầu trong giai đoạn quá độ này đã khiến thị trường RAM rơi vào tình trạng thiếu hụt cục bộ. Người dùng vẫn cần DDR4 cho các hệ thống cũ, nhưng nguồn cung lại giảm, trong khi DDR5 dù có sẵn nhưng giá cao hơn, khiến tổng thể giá RAM trên thị trường bị đẩy lên.

2.4 Biến động logistics và chuỗi cung ứng toàn cầu

Bên cạnh các yếu tố về cung cầu nội tại, giá RAM còn chịu ảnh hưởng từ những biến động trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Ngành bán dẫn vốn phụ thuộc vào mạng lưới sản xuất và vận chuyển phức tạp, nên bất kỳ sự gián đoạn nào cũng có thể tác động đến giá thành sản phẩm.

• Căng thẳng thương mại và các hạn chế xuất khẩu công nghệ ảnh hưởng đến nguồn cung chip.
• Chi phí vận chuyển quốc tế tăng làm đội giá linh kiện.
• Thời gian giao hàng kéo dài gây gián đoạn chuỗi cung ứng.

Mặc dù đây không phải là nguyên nhân chính, nhưng các yếu tố logistics đã góp phần làm cho thị trường RAM trở nên biến động hơn. Khi chi phí đầu vào tăng và nguồn cung bị trì hoãn, giá RAM trên thị trường cũng có xu hướng tăng theo, tạo thêm áp lực cho cả nhà sản xuất và người tiêu dùng.

Tổng hợp lại, có thể thấy chi phí RAM tăng mạnh trong năm 2026 là kết quả của nhiều yếu tố cộng hưởng, từ nhu cầu bùng nổ của AI, chiến lược sản xuất của các hãng lớn cho đến sự chuyển đổi công nghệ và biến động chuỗi cung ứng. Những yếu tố này không chỉ giải thích vì sao giá RAM tăng cao mà còn cho thấy xu hướng này khó có thể đảo chiều trong ngắn hạn.

3. “Bão giá” RAM càn quét thị trường

Sự gia tăng mạnh của giá RAM không chỉ dừng lại ở phạm vi linh kiện mà đang tạo ra những tác động sâu rộng lên toàn bộ hệ sinh thái công nghệ. Từ smartphone, PC cho đến xu hướng AI PC, tất cả đều chịu áp lực chi phí ngày càng lớn khi RAM – một trong những thành phần quan trọng nhất – liên tục leo thang về giá. Ảnh hưởng của giá RAM ngày càng lớn và gây thiết hại cho người dùng cuối lẫn doanh nghiệp.

3.1 Tác động đến thị trường smartphone

Thị trường smartphone toàn cầu, đặc biệt là các nhà sản xuất Android, đang đối mặt với một thách thức lớn trong năm 2026. Trong suốt một thập kỷ qua, xu hướng phổ biến là đưa các tính năng cao cấp xuống các dòng máy giá rẻ, giúp người dùng dễ dàng tiếp cận công nghệ hiện đại. Tuy nhiên, “bão giá RAM” đang khiến xu hướng này bị đảo ngược.

• RAM chiếm khoảng 15–20% tổng chi phí sản xuất (BOM) đối với smartphone tầm trung.
• Với các dòng flagship, RAM chiếm khoảng 10–15% chi phí thiết bị.
• Khi giá RAM tăng mạnh, tổng chi phí sản xuất bị đội lên đáng kể

Trong bối cảnh giá RAM liên tục tăng, các nhà sản xuất buộc phải đưa ra những lựa chọn khó khăn. Họ có thể tăng giá bán thiết bị, cắt giảm cấu hình hoặc kết hợp cả hai giải pháp. Điều này đồng nghĩa với việc người dùng sẽ phải trả nhiều tiền hơn để sở hữu một chiếc smartphone có cùng cấu hình như trước, hoặc chấp nhận cấu hình thấp hơn trong cùng tầm giá.

3.2 Tác động đến thị trường PC

Nếu thị trường smartphone chịu áp lực, thì thị trường PC thậm chí còn đối mặt với một “cơn bão hoàn hảo”. Thời điểm giá RAM tăng mạnh trùng với chu kỳ nâng cấp hệ thống khi hệ điều hành Windows 10 dần kết thúc vòng đời, cùng với làn sóng quảng bá mạnh mẽ cho các dòng PC tích hợp AI.

• Các hãng lớn như Lenovo, Dell, HP, Acer và ASUS đã cảnh báo về việc tăng giá.
• Mức tăng dự kiến dao động từ 15–20% trong nửa cuối năm 2026.
• Nhiều hợp đồng cung ứng linh kiện bị điều chỉnh lại do chi phí tăng cao

Đối với cộng đồng game thủ, việc xây dựng một hệ thống PC mới trở nên tốn kém hơn đáng kể khi chi phí RAM và SSD đều tăng mạnh. Điều này có thể làm chậm lại nhu cầu nâng cấp và ảnh hưởng đến toàn bộ thị trường phần cứng tiêu dùng.

3.3 Tác động đến xu hướng AI PC

Một trong những lĩnh vực chịu ảnh hưởng đáng chú ý nhất từ việc giá RAM tăng cao chính là AI PC – xu hướng đang được kỳ vọng sẽ thúc đẩy tăng trưởng của ngành PC trong những năm tới. Theo định nghĩa, AI PC là các máy tính được trang bị NPU (Neural Processing Unit) để xử lý các tác vụ trí tuệ nhân tạo trực tiếp trên thiết bị.

Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường RAM tiếp tục gia tăng về giá, việc trang bị dung lượng RAM lớn trở nên rất tốn kém. Điều này tạo ra một nghịch lý: khi thị trường cần nhiều RAM hơn để phục vụ AI, thì chi phí để đáp ứng nhu cầu đó lại tăng cao.

• Giá RAM cao làm tăng giá bán AI PC.
• Biên lợi nhuận của nhà sản xuất bị thu hẹp.
• Có nguy cơ giảm dung lượng RAM trên các hệ thống mới

4. “Khủng hoảng” RAM khi nào kết thúc?

Một trong những câu hỏi lớn nhất hiện nay là: liệu “cơn bão thị trường RAM” sẽ kéo dài bao lâu và khi nào thị trường có thể quay trở lại trạng thái ổn định? Dựa trên các dữ liệu và phân tích hiện có, câu trả lời không hề đơn giản, bởi thị trường RAM đang chịu tác động từ cả yếu tố ngắn hạn lẫn dài hạn.

4.1 Xu hướng tăng giá ngắn hạn (cuối 2025 – 2026)

Thực tế cho thấy, thị trường RAM không hề có dấu hiệu hạ nhiệt vào cuối năm 2025 mà ngược lại còn tăng tốc mạnh hơn. Các dự báo trước đó đã phải điều chỉnh lại theo hướng tăng cao hơn.

• Dự báo ban đầu cho quý IV/2025 là tăng 8–13% đã được điều chỉnh lên 18–23%.
• Giá DDR5 có thể tăng 30–50% mỗi quý trong nửa đầu năm 2026.
• Module DDR5 16GB dự kiến đạt khoảng 30 USD vào giữa năm 2026, so với dưới 10 USD vào tháng 9/2025.

Những con số này cho thấy thị trường RAM đang trải qua nhiều quý tăng liên tiếp với mức tăng hai chữ số. Ngay cả khi tốc độ tăng có thể chậm lại, mặt bằng vẫn sẽ duy trì ở mức cao trong ngắn hạn.

4.2 Kịch bản kéo dài nhiều năm (2026–2028)

Một số chuyên gia cho rằng chu kỳ tăng giá RAM hiện tại có thể kéo dài lâu hơn so với các giai đoạn trước, do sự bùng nổ của AI và nhu cầu nâng cấp thiết bị trên toàn cầu.

• Tình trạng thiếu hụt chip nhớ có thể kéo dài từ 3–4 năm.
• Chu kỳ tăng trưởng có thể tiếp diễn đến 2028–2029.
• Nhu cầu từ AI và trung tâm dữ liệu tiếp tục là động lực chính.

Theo quan điểm này, thị trường bộ nhớ đang bước vào một “siêu chu kỳ” mới, nơi giá cả có thể duy trì ở mức cao trong thời gian dài. Điều này đồng nghĩa với việc người dùng và doanh nghiệp sẽ phải làm quen với một mặt bằng giá RAM hoàn toàn mới.

4.3 Kịch bản chu kỳ giảm giá quay lại (2026–2027)

Dù vậy, không phải tất cả các dự báo đều nghiêng về kịch bản tăng dài hạn. Một số chuyên gia kỳ cựu trong ngành cho rằng thị trường RAM vẫn tuân theo quy luật chu kỳ truyền thống của ngành bán dẫn.

• Tình trạng thiếu hụt hiện tại được xem là “classic shortage” kéo dài 1–2 năm.
• Chu kỳ tăng bắt đầu từ giữa 2024 hoặc đầu 2025.
• Thị trường có thể bước vào giai đoạn suy giảm vào năm 2026–2027.

Theo kịch bản này, khi các nhà sản xuất tăng sản lượng và nguồn cung được cải thiện, thị trường RAM sẽ bắt đầu giảm trở lại. Lịch sử cũng cho thấy các “siêu chu kỳ” trước đây, như giai đoạn 2017–2018, thường kết thúc bằng một đợt giảm giá mạnh khi thị trường chuyển sang dư cung.

Nguồn tài liệu tham khảo cho bài viết:
Theo VNEXPRESS: Giá DRAM dự báo tăng 63% trong quý II/2026

Theo Báo Thanh Niên: Thêm tin tức không vui về giá RAM của năm 2026

Theo GEARVN: Tại sao giá RAM và SSD tăng đột biến? Giá còn tăng đến khi nào?